Η τριάδα διαταραχών των ατόμων με διαταραχές αυτιστικού φάσματος

Τα βασικά χαρακτηριστικά των διαταραχών του αυτιστικού φάσματος είναι: η ποιοτική παρέκκλιση στην κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και τη φαντασία (DSM-IV, 1994). Αναλυτικότερα:

Α) Η ποιοτική παρέκκλιση στην κοινωνική συναλλαγή εκδηλώνεται με τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα:

έκδηλη παρέκκλιση στη χρήση πολλών μη λεκτικών συμπεριφορών, όπως η βλεμματική επαφή, η έκφραση προσώπου, η στάση του σώματος και οι χειρονομίες για τη ρύθμιση της κοινωνικής συναλλαγής,

αδυναμία στην ανάπτυξη ανάλογων με το αναπτυξιακό επίπεδο σχέσεων με συνομηλίκους,

απουσία αυθόρμητης συμμετοχής σε απολαύσεις, ενδιαφέροντα ή

επιτεύγματα με άλλους ανθρώπους (π.χ. με μία αδυναμία να υποδεικνύει,

να θέτει ή να τονίζει θέματα ενδιαφέροντος), και

έλλειψη κοινωνικής ή συγκινησιακής αμοιβαιότητας.

Β) Η ποιοτική παρέκκλιση στην επικοινωνία εκδηλώνεται με τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

καθυστέρηση, ή πλήρης έλλειψη της ανάπτυξης της ομιλούμενης γλώσσας

(η οποία δεν συνοδεύεται από μία προσπάθεια αναπλήρωσης μέσα από

εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας, όπως οι χειρονομίες ή η μίμηση),

σε άτομα με επαρκή ομιλία, έκδηλη παρέκκλιση της ικανότητας να

αρχίσουν ή να συνεχίσουν μία συζήτηση με άλλους,

στερεότυπη και επαναληπτική χρήση της γλώσσας ή χρήση

ιδιοσυγκρασιακής γλώσσας, και

έλλειψη ποικίλου, αυθόρμητου παιγνιδιού με παίξιμο ρόλων ή κοινωνική μίμηση, ανάλογου με το αναπτυξιακό επίπεδο.

Γ) τα περιορισμένα, επαναληπτικά και στερεότυπα πρότυπα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων εκδηλώνονται με τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα:

περιορισμένη ενασχόληση με έναν ή περισσότερους στερεότυπους και

περιορισμένους τύπους ενδιαφερόντων, η οποία είναι μη φυσιολογική είτε σε ένταση είτε σε εστίαση,

εμφανώς άκαμπτη εμμονή σε συγκεκριμένες μη λειτουργικές συνήθειες ή τελετουργίες,

στερεότυποι και επαναληπτικοί κινητικοί μαννιερισμοί (π.χ. κτυπήματα ή συστροφές των χεριών ή των δακτύλων ή περίπλοκες κινήσεις ολόκληρου του σώματος), και

επίμονη ενασχόληση με μέρη αντικειμένων.

Τέλος, καθυστέρηση ή ανώμαλη λειτουργία σε τουλάχιστον μία από τις

ακόλουθες περιοχές με έναρξη πριν από την ηλικία των 3 ετών: (α) κοινωνική συναλλαγή, (β) γλώσσα, όπως χρησιμοποιείται στην κοινωνική επικοινωνία ή (γ) συμβολικό παιγνίδι.